23 september 2011

Uitbuiken

Na het jaarlijkse immens populaire Fête de la Musique in de zomer, krijgen de Fransen vandaag voor de eerste keer een nationaal eetfeestje. Initiatief van Frédéric Lefebvre, staatssecretaris voor het toerisme en ongetwijfeld lekkerbek. Vorig jaar mocht hij al uitbuiken nadat het repas gastronomique français door UNESCO tot werelderfgoed was uitgeroepen.

Op zo’n 3000 plekken moet het Fête de la Gastronomie de tongen strelen. Van een Provençaals menu van € 15 voor 550 hongerigen bij het Palais des Papes in Avignon tot een gigantische cassoulet languedocien op de eerste verdieping van de Eiffeltoren. En cultuurminister Frédéric Mitterrand gaat in het veelbekeken kookprogramma Un dîner presque parfait op de zender M6 proberen zijn ballen warm op het bord te krijgen.

Ongetwijfeld wordt dit de zoveelste commerciële ‘traditie’, nu om de goedgelovige buitenlander eetlokalen in te lokken. De dagelijkse prak als werelderfgoed op de kaart. Alsof Franse koekenbakkers het beter doen dan alle keukenpieten in de andere 190 UNESCO-landen. Dat krijg je wanneer op het boekenplankje alleen de Guide Michelin de France prijkt.



Beperk je tot waar je goed in bent: Disneyland en dure horloges.
Zo hield een Franse journalist zijn landgenoten voor, kennelijk niet goed bekomen van zijn repas gastronomique…

Labels: , , ,

13 augustus 2011

Fontainebleau

Versailles is zeker de moeite waard, maar zo verschrikkelijk druk. Binnenkomen is al een opgave. Je schuifelt vervolgens maar wat mee met de meute, wachtend op de volgende horde. Het indrukwekkende interieur vrijwel onzichtbaar door al het volk om je heen. Hoppen van poserende Japanners (boven) naar bejaarden achter een Stars-and-Stripes vlaggetje. Zodra de leider stilstaat dromt ieder bijeen om nog wat uitleg te horen voor het dure geld. Hèt moment om toe te slaan en de lege ruimte op te zoeken. Duurt maar even, dan schuif je weer in de file. Dus kies je maar liever voor de tuinen plus een goed boek met informatie en prachtige foto's. Die je zelf met geen mogelijkheid kunt maken, behalve wanneer je een deel van de zalen afhuurt. Filmploegen doen dat voor € 100.000 per dag, vertelt een poenerige suppoost.

Nee, dan het Château de Fontainebleau (boven). Minstens zo'n mooie locatie, prachtige tuinen met koninklijke waterpartijen, grote rust zelfs op zondag en véél meer historie in de 1530 vertrekken binnen de muren. Tijd genoeg om je eigen fotoalbum te schieten en alles van dichtbij te bekijken. Waar het optrekje in Versailles vooral de sporen van feestende Louis XIV en zijn treurige Oostenrijkse Marie-Antoinette toont, loopt de tijdlijn in Fontainebleau van Francois I tot aan Napoleon III.

Het slot, in de middeleeuwen ontstaan, is vanaf 1528 door Francois I uitgebreid. Een deel van zijn kunstverzameling nam hij mee, inclusief de Mona Lisa. Veel Franse staatshoofden na hem gebruikten het Château als een van hun residenties, vooral voor jacht in de omringende wouden. Henri IV breidde het verder uit en liet een groot deel van het park aanleggen. Zelfs Louis XIV verliet in de herfst af en toe het mondaine Versailles om er te jagen. Een laatste grote verbouwing vond plaats onder Napoleon I. Ondermeer nodig omdat Paus Pius VII in 1804 kwam logeren in de hoop dat hij de keizer mocht kronen. Op het ultieme moment zette de kleine Corsicaan echter zelf de kroon op z'n hoofd. Vanaf juni 1812 zat de uit Rome in opdracht van Napoleon ontvoerde Pius er nog eens ruim achttien maanden als 'gevangene', gevolg van de machtsstrijd tussen keizer en paus over de Franse kerk.

Salle de Bal
Het Château is sinds 1927 museum en staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Al een paar jaar wordt er gerestaureerd om de oude luister, na tientallen jaren stilstand, te laten herleven. L'appartement du Pape, zijn behuizing met 11 vertrekken, is weer in prachtige staat èn geopend voor publiek.

De eerste tien miljoen euro werden overigens gesponsord door de Verenigde Arabische Emiraten...

Labels: , , , ,

4 augustus 2010

Erfgoed

Gisteren eindigde in Brasilia de jaarlijkse zitting van het Comité voor het Werelderfgoed van de Unesco. Van de 39 kandidaten voor de prestigieuze titel kregen, behalve de Amsterdamse grachtengordel, nog 22 andere natuurlijke en culturele locaties groen licht. Of dat altijd zo begerenswaardig is valt te betwijfelen. Vaak mag je nog geen spijker ergens inslaan, laat staan een commerciële boodschap op de muur kwasten. Dus hebben verontruste Amsterdamse ondernemers al luidkeels geroepen dat het centrum ten dode is opgeschreven.

Ook Frankrijk viel in de prijzen. De 63 hectare van de rode bisschopsstad Albi zijn nu ook werelderfgoed. De stad is vooral beroemd om zijn kathedraal uit 1282 ter ere van de heilige Cecilia. Een machtig bouwwerk in rode baksteen (boven) met een groot gewelf, ooit bijzonder gedecoreerd door kunstenaars uit Bologna. Ander hoogtepunt is Palais de la Berbie, een versterkte burcht met een massieve donjon, waar sinds 1922 het museum voor de locale schilder Toulouse Lautrec is gevestigd.

Een eind verderop, voor de Afrikaanse kust in de Stille Oceaan, is het overzeese departement Réunion de gelukkige. Met 802.00 inwoners op ruim 2500 km² bestaat het eiland vooral van toerisme. Dat gaat ongetwijfeld toenemen nu het Parc national de la Réunion in de prijzen is gevallen. De twee vulkanen en het omringende berglandschap met spectacuulaire keteldalen trekken al veel alpinisten, dus filelopen lijkt de toekomst.

Labels: , , , ,

22 december 2009

Chambord

Franse koningen hebben altijd een zwak gehad voor optrekjes in de Loirevallei. Om het koninklijk verpozen buiten Parijs zo aangenaam mogelijk te maken, trok een gigantische stoet personeel, soldaten, adviseurs, geneesheren en hielenlikkers mee naar de favoriete jachtgebieden aan de langste rivier van het land. Het ritselt er dan ook van de fraaiste landhuizen en kastelen.
Voor het nauwelijks omstreden mooiste en in ieder geval grootste kasteel moet je 14 km ten oosten van Blois zijn. Daar liet François I, zelf in Blois geboren, in 1519 de eerste spa in de grond steken voor het Château de Chambord. In het hart van het grootste aaneengesloten parkgebied van Europa (5441 ha) en omringd door een muur van 32 kilometer. Sinds 1392 eigendom van de adellijke familie d’Orléans en toen ruim een eeuw later hertog Louis koning werd  in bezit van de kroon.

In een bocht van het riviertje de Cosson, op een moerasachtig terrein, liet een tot nu toe onbekende bouwmeester 220.000 ton stenen aanrukken om 2000 arbeiders aan het werk te zetten. Vrijwel zeker heeft de grote renaissance kunstenaar Leonardo Da Vinci zijn stempel op het ontwerp gedrukt.Deze was door François I een paar jaar eerder uit Italië meegenomen om zijn laatste dagen te slijten in het nabijgelegen Amboise en overleed in het jaar dat de bouw startte. Vooral de beroemde dubbele wenteltrap zou zijn ontwerp geweest zijn.

Het kasteel, deel van het UNESCO werelderfgoed, rust op een plateau van kalkrots en de resten van een middeleeuwse vesting. Wanneer je alles wil zien heb je 156 meter gevel, 440 kamers, 77 trappen, 282 schoorstenen, 800 gebeeldhouwde kapitelen, 365 torens en 1036 ramen te doen.


Chambord deze week in winterdracht

François I is 32 jaar koning van Frankrijk geweest, maar heeft slechts 72 dagen in zijn kasteel Chambord vertoefd. Hij kwam er voor de jacht, maar heeft ongetwijfeld na herten en wilde zwijnen zijn kruit verschoten op talloze minnaressen. Eén van zijn lijfspreuken was immers ‘Une cour sans femmes, c’est comme un jardin sans fleurs’.

Labels: , , , ,

23 februari 2008

Gastronomie

Chèr Nicolas,

Wanneer je de dagelijkse prak doorgaans betrekt van etablissementen die zich sieren met sterren of andere eretekens, vertroebelt je blik op etend Frankrijk dramatisch. Voor de prijs van één couvert kan een gezin in de banlieu een week leven. Natuurlijk zie je in je gepantserde auto, omringd door gehelmde ridders van de Garde Républicaine, wel eens één van de vele eethuizen voor de werkende klasse. Of misschien ben je ooit zelfs gestopt voor een plas bij een Routier. Er verschijnen af en toe foto's waarop je met je nieuwe hoofdvriendin poseert bij de uitgang van MacDonalds, wellicht door de PR-mevrouw aangeraden als bewijs voor goede smaak. Met enig gevoel voor understatement (excuus voor een vreemd woord), mogen we toch zeggen dat dit gedrag niet betekent dat je veel kaas hebt gegeten van een gemiddeld menu du jour rond pakweg € 9,50 un verre de vin inclus. Franse gastronomie, het niveau dat het gros van jouw citoyens dezer dagen tot zich neemt terwijl het lijdzaam wacht op de door jou beloofde koopkrachtstijging.

Vandaag stond in alle kranten en op elke nieuwssite dat je weer eens ouderwets hebt uitgehaald. Ditmaal niet tegen kansloze jongeren in achterstandwijken, maar vóór de landbouwers van deze glorieuze republiek. Niet toevallig tijdens je bezoek aan 450 exemplaren van het Franse (?) rund in een Parijse hal. In het verleden ook voor vorige bewoners van je presidentieel paleis een prima plek om zich net zo fotogeniek te gedragen als de dikbillen. Maar gelukkig bleef het meestal daarbij.

Jou verlokten al die camera's echter tot een uitspraak die gelukkig niet alleen buitenlanders zoals ik bijna letterlijk in het verkeerde keelgat schoot. Laat diezelfde PR-mevrouw de diverse fora er maar op nalezen. De oproep aan UNESCO om de Franse gastronomie te verheffen tot werelderfgoed, zouden ze bij ons in NL afdoen met één treffend en dodelijk woord: een gotspe!

Vooruit, je mag zeggen dat Frankrijk en haar landbouwers en vissers, gezegend door geografische en klimatologische ligging, erin slagen een rijk scala aan mooie producten naar de dagelijks markt te kruien. Collega's in Lap- of IJsland om maar een paar buitenplaatsen te noemen, hebben het een tikkie lastiger. Om over wijnboeren in Siberië maar te zwijgen. Dat zegt echter niets over hun kwaliteit. Maar de aanmatigende stelling dat Franse koekenbakkers er dan ook beter voedsel van bereiden dan alle keukenpieten in de andere 190 lidstaten van UNESCO, heeft veel weg van blind chauvinisme, bedenkelijk nationalisme en/of totaal culinair onbenul. Dat krijg je wanneer op het boekenplankje alleen de Guide Michelin de France prijkt.

Een Franse krant voegde je vandaag toe "beperk je tot waar je goed in bent: Disneyland en dure horloges".
Elk land krijgt de chef die het verdient...

Bon appétit!

Labels: , , ,