24 september 2010

Le Camargue

Ben je niet zwaarder dan 450 kilo, schofthoogte net 1,47 m en een grijs-witte vacht, dan behoor je vrijwel zeker tot één der oudste rassen ter wereld. Je stamboom gaat terug tot de duisternis van het verleden, al zijn er lijnen naar arabische en keltische voorouders. Ook de familie Prewalsky laat zich gelden. Je skelet lijkt op prehistorische voorgangers die bij Solutré in Bourgogne zijn gevonden. Vochtig, moerassig laagland zoals rivierdelta's, daar voel je je thuis. Je hebt een haat-liefde verhouding met zwarte stieren. Moedig, een zacht karakter, niet veeleisend, levendig en alert, makkelijk met het zadel, bestand tegen slecht weer en een geweldig uithoudingsvermogen. Dat zeggen ze over jou. Ze noemen je Le Camargue.

De witte paarden uit de Rhône-delta waren al bekend bij zeevaarders uit Fenicië die ruim voor de jaartelling zo'n beetje alle kusten van de Méditerranée afstruinden. Ook de Romeinse veldheer Julius Caesar noemt ze in rapporten en zou het fokken van het ras hebben bevorderd. De Camisards, protestantse opstandelingen in de Cévennes, gebruikten ze bij hun acties. Keizer Napoléon Bonaparte verspeelde ontelbare schimmels in zijn Grande Armée en de viervoeters hebben letterlijk bergen werk verzet bij het graven van het Suezkanaal.

In de driehoek Montpellier, Tarascon en Fos vinden we de meeste extensieve fokkerijen van het Camargue-ras. Op die manades, vooral in de Camargue zelf, leven ze in weer en wind en volle vrijheid. In een gebied van minstens 20 hectare en gemiddeld niet meer dan twee volwassen dieren per hectare. Dat zijn enkele van de strikte regels die de organisatie van fokkers heeft opgesteld en waaraan een manade moet voldoen om de raskenmerken te waarborgen.

Manades fokken ook de kleine Camargue-stier. Het is een ideale combinatie. Le Camargue is bij uitstek een betrouwbare partner van de gardian bij het werken met stieren. Snel, wendbaar en dominant, met een natuurlijk overwicht op de taureaux. Ook tijdens een abrivado zie je dat ze niet beducht zijn voor stieren.Het voortbestaan van het ras is door de organisatie van fokkers verzekerd. Er moeten bij een manade altijd minimaal vier 'beschikbare' merries zijn voor de voorplanting. Je zou nog jaloers worden ....

Labels: , , , , ,

10 februari 2010

Franse bezetting

Zwitserland is niet altijd zonder bezetters geweest. In 1798 kent het Alpenland ook z’n revolutionairen, die in navolging van hun Franse broeders het land willen ontdoen van feodale baasjes. De boel wordt vrijwel onbestuurbaar, er dreigt zelfs een opsplitsing in autonome kantons.

Napoleon Bonaparte, aan het bakkeleien met Oostenrijk en diens bondgenoten, wil geen gedoe aan de Franse oostgrens. Op 5 maart 1798 laat hij zijn troepen Zwitserland binnen trekken en richt op 12 april de gloednieuwe Helvetische Republiek op. Een bufferstaat, net als de Nederlanden drie jaar eerder door de inval van generaal Pichegru en het uitroepen van de Bataafse Republiek.

Zwitsers hebben echter geen trek in een eenheidsstaat onder Franse vlag en komen in verzet. Een opstand in Niwalden wordt door bruut optredende Franse troepen onderdrukt. Maar het blijft onrustig, ook door onderlinge strijd tussen federalisten en republikeinen. In 1803 dreigt zelfs een burgeroorlog en Napoleon grijpt in. Hij blaast de Helvetische Republiek op en herstelt de vroegere statenbond. Bovendien garandeert hij de Zwitserse neutraliteit. Maar de prijs daarvoor is hoog. 18.000 Zwitserse mannen moeten dienen in zijn Grande Armée en velen daarvan komen nooit meer thuis.

In november 1812 houden 3000 Zwitserse soldaten 40.000 Russen aan de rivier de Berezina zolang tegen, dat de restanten van de Grande Armée op vlotten en houten bruggen de rivier nog kunnen oversteken. Slechts 300 van hen overleven en verhinderen de totale vernietiging van Napoleons verslagen leger.

Labels: , , , ,

27 december 2009

Ragoût de Napoléon

Op 26 en 27 augustus 1813 verslaat La Grande Armée van Napoléon zijn geallieerde vijanden bij Dresden. Een historische overwinning.
De Oostenrijkse troepen, de belangrijkste tegenstanders, zijn geïsoleerd en vluchten zuidwaarts richting Bohemen. Napoléon geeft opdracht voor de achtervolging om zo een totale overwinning te boeken en een einde te maken aan wat nu de Napoléontische Oorlogen heet. Zijn voorhoede, 33.000 man, staat onder bevel van generaal Dominique Vandamme en vertrekt op de dag na de slag uit Dresden.

Vandamme maakt haast en Napoléon volgt op enige afstand om zelf op het beslissende moment in de glorie te delen. Dan slaat het noodlot toe. L'empereur krijgt maagkrampen, buikpijn en moet achter het haakje. Maar ook de keizerlijke ontlasting geeft geen verlichting. Vreselijke pijnen maken het onmogelijk verder te gaan. Hij denkt dat hij vergiftigd is en raakt volledig de draad kwijt. Dat brengt zijn staf in grote ontreddering, paniek alom en men laat de keizerlijke garde en de rest van zijn legertros halt houden.
Het duurt een volle dag voordat iemand tot de ontdekking komt dat de keizer een ragoutje met knoflook heeft gegeten. En Napoléon is buitengewoon allergisch voor de paarse bol. De historie vermeldt helaas niet het lot van de kok van dienst.

Vandamme, een door Napoléon tot generaal benoemde onderofficier uit Cassel ("Op een veldtocht naar de hel stuur ik Vandamme voorop"), is al twee dagmarsen verder maar zonder ondersteuning. Op 30 augustus treft hij bij het dorpje Kulm in het noorden van Tsjechië de Oostenrijkers, inmiddels versterkt met Russische en Pruisische eenheden. Het wordt een slachtpartij. 5000 Fransen gesneuveld en nog eens 15.000 krijgsgevangen. Van het dorpje blijft niets over. Vandamme wordt gepakt door Russische kozakken en verdwijnt naar Siberië. De winst van Dresden in één middag genadeloos naar de vaantjes.
Een ragoutje met grote historische gevolgen. Had Napoléon geen knoflook gegeten en was hij op tijd op de afspraak verschenen, was de geallieerde coalitie vrijwel zeker definitief verslagen. Dan had hij niet hoeven aftreden, was hij niet verbannen, was er geen Waterloo geweest en geen Sint-Helena. En was Nederland misschien nog steeds de Région Pays-Bas van Frankrijk...

Petites causes, grands effets!

Labels: , , , ,