Entre les murs

Vorig jaar de hoogste trede op het filmfestival in Cannes . Vandaag genomineerd voor een Oscar voor beste buitenlandse film. Entre les murs van Laurent Cantet moet het opnemen tegen de Israëlische Waltz with Bachir (documentaire tekenfilm die vorige maand al een Golden Globe won), de Duitse film over de terreurgroep Baader-Meinhof, het familiedrama Revanche van de Oostenrijkse regisseur Götz Spielmann en Departures, over een werkloze Japanse cellist die solliciteert om lijken te gaan prepareren voor crematie.

Entre les murs is een film naar het boek van François Bégaudeau, die in de hoofdrol zichzelf speelt. Leraar Frans in een vierde klas van een 'zwarte' middelbare school in Parijs. Verfilmd met amateur-acteurs (echte leerlingen) en veel improvisatie. Inmiddels door critici gewogen als een verontrustend beeld van de (Franse) jeugd. De terugblik aan het eind van het schooljaar toont de belangrijkste conclusie van de film. Van wat ze geleerd hebben weten de leerlingen nauwelijks meer hoe het precies zat. Een schrijnend resultaat.

Wat bleef na Cannes was de pret om de prijs. Het onderwijs lijkt rijp voor de omstreden réforme.
Of is film ècht alleen maar illusie?

61 jaar

Het filmfestival van Cannes is dit weekend 61 jaar geworden en dat werd voor 't eerst in 21 jaar gevierd met een Franse Palme d'Or. Sinds 1946, toen er nog geen hoofdprijs bestond maar elf films een Grand Prix ontvingen, is de Boulevard de la Croisette een trekpleister van formaat die sterren en hun trouwe fans lokt als vliegen naar de welbekende hoop. Slechts in 1948 en 1950 moesten de deuren van de zaal gesloten blijven wegens gebrek aan voldoende oude francs om de boel te organiseren. Halverwege het festival van 1968 werd de zaak afgeblazen uit solidariteit met de rebellerende studenten en arbeiders in Parijs (zie hier ).

Cannes heeft al die jaren grote namen opgeleverd en is voor veel debutanten in het métier een opstap geweest naar groot succes en nog groter geld. Al in '46 prijkten giganten als Billy Wilder, Roberto Rosselini (met Anna Magnani in Roma citta aperta) en David Lean op het affiche. Waarmee Cannes direct internationaal op de agenda stond en voor iedere filmer een uitdaging van formaat werd. Op het lijstje van beste films, goed voor de Palme d'Or, staan uitsluitend kaskrakers die in het Palais des Festivals ooit hun première beleefden. Klassiekers als The third man van Carol Reed, Othello van Orson Welles, Orfeu Negro van Marcel Camus of La dolce vita van Fellini.
Recente jaren leverden prijsfilms op als het anti-Bush pamflet Fahrenheit 9/11 van Michael Moore, The pianist van Roman Polanski en Pulp fiction van Quentin Tarantino.
Bijzonder was ook de diepzee documentaire Le monde du silence van Jacques-Yves Cousteau en Louis Malle in '56.


2008 is het jaar van de Franse regisseur Laurent Cantet met Entre les murs. Een film naar een autobiografisch boek van François Bégaudeau over een leraar Frans in een vierde klas van een uiterst lastig 'zwart' collège in Parijs. In met amateur-acteurs en door improvisatie tot stand gekomen verfilming speelt de auteur zelf de hoofdrol, waarin hij middelbare scholieren met humor en verbeeldingskracht uitdaagt tot een verbaal steekspel. Hij ondervindt dat zijn democratische aanpak ook risico's met zich meebrengt.
De jury, onder leiding van de Amerikaanse acteur-regisseur Sean Penn, was unaniem in het toekennen van de Palme d'Or en noemde het een verbazingwekkende film.