Die

Vanaf de Col de Rousset in het zuiden van de Vercors is het stadje Die voor de noordelijke reiziger de eerste kennismaking met de Drôme Provençal, velden met lavendel, eindeloze olijfgaarden en de luidruchtige cigales. Schoolvoorbeeld van een zuidelijk departement. Het stille dorp aan het riviertje waarnaar het departement is genoemd had ooit één camping, een enkel terrasje en naar een hotel moest je echt even zoeken. Maar ook Die is opgegaan in de vaart der volkeren.

Aan het aantal NL-kentekens te zien is Valkenswaard zo'n 900 km naar het zuiden verplaatst. Die ruikt naar frites, de kleine straatjes zijn gepizzariseerd, Heineken heeft Pelforth Blonde verdrongen, het verkeer is een chaos door moderniteiten als verkeersdrempels, stoplichten en rond-points en de rivier nauwelijks bereikbaar door een snoer van kampeerterreinen met 'Nederlands gesproken'. In deze weken veelal complet.

Die is oud. Er is al sprake van bewoning door de Keltische stam Voconcen. Genoemd in het allereerste boek over deze streken, De Bello Gallico van de hand van de Romeinse vechtjas Julius Caesar (links) in de eerste eeuw van onze jaartelling. Stevige jongens, die het de Romeinen aardig lastig maakten, zo meldde Julius. Het bleef ook in later eeuwen wat onrustig aan de rivier. Overvallen door allerlei loslopende stammen, verwoestingen door elkaar bevechtende edelen, bisschoppen die ook mee wilden doen, volksopstanden en plunderende bendes routiers* in de 13e eeuw. Het werd weer wat rustiger op straat toen in 1450 het stadje door de Franse kroon werd ingelijfd.
Maar protestanten en katholieken trokken elkaar vervolgens het haar uit, godsdienstoorlogen volgden, de revolutie deed ook Die aan en in 1815 werd het enige terras door Oostenrijkse troepen bezet. Nederlandse kampeerders zijn het voorlopig einde in deze reeks.

Wat bleef is de Clairette! Een wijn die, aldus de Hachette-bijbel, tot een der oudste van de wereld mag worden gerekend. Geen idee hoe je dat moet controleren, maar het staat er wel stoer. Die, en natuurlijk de andere dorpen in de vallei tussen Crest en Luc-en-Diois, zijn door deze mousserende wijn beroemd geworden. Slechts 7 à 9% alcohol, een puik glaasje voor een apéro, maar ook prima bij een lichtzoet toetje of ijs.
Volgens de locale wijnmaker Jean-Claude Raspail een wijn waarvan je een glimlach op het gezicht krijgt. "Champagne is zo serieus. Als je Clairette de Die schenkt zie je je gasten genieten."

Zo blijft het overvolle Die voor de passant toch een verleidelijke halte om even de achterbak te vullen.

* Routiers waren huursoldaten die in bendes opereerden wanneer ze niet door strijdende partijen werden betaald. Het woord stamt af van het Latijnse ruta , een groepje mannen of strijders. In het NL-leger wordt nog de term rotten gebruikt voor rijen soldaten.

Diepe zakken

Het Amerikaanse tijdschrift Forbes publiceerde deze week een lijst met ’s werelds rijkste mensen. Het blijken vooral mannen te zijn die diepe zakken hebben. Voor het eerst is ook een Fransman doorgedrongen tot de top 10. Op plek 7 zetelt Bernard Arnault (vorig jaar nog 15e), goed voor € 20 miljard. De grootste aandeelhouder van supermarktketen Carrefour en huisvriend van president Sarkozy komt uit een milieu van bouw en onroerend goed. Het grootste deel van zijn vermogen is bijeen gesprokkeld als eerste man van LVMH. Een verzameling bedrijven van luxe spulletjes met ruim 50 merken. Daaronder topppers als Luis Vuitton, Dior en Fendi, maar ook drankenboer Moët-Hennessy. Een fervente vrije markt jongen, die zelfs naar de Verenigde Staten uitweek toen in 1981 de socialisten onder François Mitterand het voor het zeggen kregen.

Op 17 met stip is Liliane Bettencourt, erfgename van het L’Oréal-imperium. Zij heeft € 14.5 miljard onder het matras, ooit verdiend met reukwater, poedertjes en zalfjes.
Derde Fransman met 6.3 miljard is François Pinault, baas van een mandje vol merken als Gucci, Yves-Sint-Laurent, Puma, Fnac, Conforama en La Redoute. Voor die laatste drie zoekt hij overigens een koper.

Charlène de Carvalho-Heineken, dochter en erfgenaam van Freddy, voert de Nederlandse lijst aan met een heerlijk, helder vermogen van 4,6 miljard euro. Ontvangt elk jaar alleen aan dividend al 40 miljoen euro van de brouwerij.

Biertje!

De afgelopen dertig jaar is het bierdrinken door Fransen met 30 % gedaald en het gaat maar door. Vorig jaar weer bijna 5% minder en buiten de deur zelfs 12%. Temidden van deze droefenis schreeuwde Heineken gisteren van de daken eindelijk de grootste brouwer van Frankrijk te zijn. Het oer-franse Kronenbourg gaat niet meer aan de (bier)leiding, al scheelt het maar een half procentje in omzet. Heineken was overigens al marktleider in café's en andere tapperijen.

Wil je toch iets anders dan Heineken, vergeet Pelforth, Desperados, Fischer, Affligem, 33, Adelscott en natuurlijk Amstel. Allemaal uit hetzelfde nest als heerlijk, helder....