Vleermuis

Boeiend hoeveel landen zich beroemen op eigen pioniers van de luchtvaart. Ook Fransen blijven zichzelf op dit punt licht overschatten. Geheel voorbijgaand aan de broertjes Wright fêteren ze hier een zekere Clément Ader als eerste zelfverklaarde piloot.
Clément is een bolleboos uit Muret bij Toulouse. Na een ingenieursdiploma heeft hij rond 1890 een fabriekje van telefoontoestellen in Parijs, een passie voor vliegen èn vriendjes met geld. Zo schuift baron Isaac Péreire, rijk geworden in vastgoed, een bak ouwe francs voor de bouw van een vliegend object.

Het resultaat is de legendarische Avion. Een vleermuisachtig gedoe van 252 kilo lappen, bamboe en telefoondraad, ruimte voor één warm lijf en een spanwijdte van 13,70 m. Maar wel een echte 20 pk stoommachine aan boord. In het kasteelpark van Gretz-Armainvilliers bij Parijs moet ’t gebeuren. De enige aanwezigen zijn wat knechten van Clément. Die verklaren later, net als hun baas, dat hij 50 meter heeft gevlogen op een hoogte van 20 centimeter. Eén heeft zelfs gezien dat er ook een bocht in zat! Helaas is op die historische 9 oktober 1890 verder geen mens aanwezig. Een tweede poging, met echte getuigen, mislukt...

Ader gaat onverdroten voort en met geheime centimes van de minister van oorlog mag hij verder knutselen aan een tuig om erfvijand Duitsland ooit te verslaan. Jaren later is de tweemotorige Avion III klaar. Projectkosten 200.000 francs, omgerekend nu ongeveer € 8 miljoen!
Op 14 oktober 1897 vliegt het gevaarte 300 meter op het plateau van Satory bij Versailles. Maar de aanwezige generaals zien de verbeterde vleermuis crashen, zogenaamd door slecht weer. De minister sluit de geldkraan en het project blijft bijna honderd jaar geheim. Pas in 1990 worden militaire archieven geopend en met terugwerkende kracht claimt Frankrijk alsnog de primeur van de eerste bemande vlucht. Toulouse doet er een schepje bovenop en noemt zich de bakermat van de luchtvaart.

Terug naar toen. Negen jaar na het verscheiden van de vleermuis krijgt de in Parijs wonende Braziliaan Alberto Santos-Dumont alsnog van de Fransen de hoofdprijs. Al wereldberoemd als ballonvaarder is hij op 23 oktober 1906 ook eerste piloot ter wereld. Met zijn 14-Bis, een vliegende boekenkast, overbrugt hij in het Parijse Parc de Bagatelle 60 meter, gelukkig ditmaal voor veel publiek èn een fotograaf.

Het duurt nog heel lang voordat Parijs in de gaten krijgt dat drie jaar eerder de Amerikaanse broertjes het kunstje al hebben geflikt. Nog steeds is de relatie met de VS niet echt je-dat...

Ça marche!

Assez vu. La vision s’est rencontrée à tous les airs.
Assez eu. Rumeurs des villes, le soir, et au soleil, et toujours.
Assez connu. Les arrêts de la vie. - Ô Rumeurs et Visions !
Départ dans l’affection et le bruit neufs !

Arthur Rimbaud

Lucht

Even naar NL en terug. Voor niet te veel geld en als 't effe kan veilig. En vooral vanaf een vliegveld in de buurt. Meer vraag je niet van een low cost carrier, zoals dat heet.
Al jaren roepen locale politici om 't hardst dat het vanaf hun startbaantje zal gaan gebeuren. Want de regio Languedoc-Roussillon telt vijf middelgrote vliegvelden die elkaar alleen maar langzaam dood concurreren. Perpignan, Béziers, Carcassonne, Montpellier en Nîmes knokken elkaar het kot uit, met dramatische versnippering als gevolg. Allemaal willen ze een grote broek aan, allemaal naar Noord-Afrika, Beirut, de Balearen en 't liefst ook nog naar Franse overzeese tropenstranden. Maar het blijft bij roepen en bovenal geld uitgeven.

Je houdt 't niet bij, maar er zijn heel, heel veel euro's in zakken van adviseurs verdwenen. Onderkoning Georges Frêche, de socialistische baas van de regio, heeft zich zat gegeten met allesbelovende experts en obscure managers van nog net niet bestaande vlieglijntjes.
Niet lang geleden riep hij het journaille bijeen om vreugdevol te melden dat een entreprise Hollandais van Montpellier naar Rotterdam zou vliegen. Drie keer per week, jawel. Hij noemde ook nog een naam. Dus even googelen en je valt weer van je geloof. Bleek een rakker te zijn met veel faillissementen en geen vliegtuigen. Toch mooi met Georges driesterren zitten happen. Gebakken lucht.

Vorige week weer feest voor de pers en natuurlijk lekker bunkeren met de sjerpdrager van dienst. Een windei ditmaal. Nu gaat 't om een duister scheepvaartlijntje en een riekend afvalbedrijf dat ook iets in water doet. Gaan samen een luchtvaartbedrijf oprichten. Om één keer per week van Nîmes naar Amsterdam te hobbelen. En wellicht ook terug.
Een Nederlandse studente reageerde alert in de media: "Een weekend naar mijn vader OK, maar een héle week voordat ik terug mag?" Doodgeboren dus.

Het wachten is op nog meer luchtverplaatsing uit de andere oorloggebieden. Wordt 't Carcassonne-Rottumeroog, Perpignan-Stampersgat of Béziers-Pampus? En graag een menu gourmand met een mooie Margaux.


Wij gaan deze week fijn met de voiture.