Camelinesaus

De Franse versie van de Middeleeuwen is nogal aan mode onderhevig. Tot in de 18e eeuw verhaalt men over een duistere, armoedige en vooral gewelddadige periode, bovendien geteisterd door langdurige pestepidemieën of vergelijkbaar ongemak. In  ieder geval geen vrolijke tijd. Na de Franse Revolutie in 1789 kantelt het beeld en zou je bijna jaloers worden op middeleeuwers. De Roman Troubadour doet zijn intrede. Een literair genre waarin ieder die schrijven kan een graantje meepikt om de romantische luister van minnespel en hoffelijkheid aan de man te brengen. Elke krant kent onder aan de pagina wel een feuilleton waarin het vooral allemaal goed afloopt. Weliswaar niet gestoeld op wetenschappelijke feiten, maar het verkoopt als warme petits pains.

Het begin van de 21e eeuw kent ook een opleving van middeleeuwse interesse, met wederom een tikkie teveel amusement. Boeken en films voor het wat serieuzere werk. Zomerspektakel voor toeristen in  ruïnes van kastelen, inclusief het onvermijdelijk klank- en lichtspel rond paard en ridder. Ook eigentijdse media doen er een schepje bovenop. France 2 levert de achtdelige serie La Commanderie met hospitaalridders en een documentaire over Karel de Grote (Le sacre de Charlemagne). 

En natuurlijk ontbreekt het gastronomisch internet niet. Op http://expositions.bnf.fr/gastro/index.htm kun je vele eeuwen terug om water in de mond te krijgen. Zoals met cameline, de meest gebruikte (koude) saus aan de middeleeuwse tafel.

"Prenez du pain blanc selon la quantité de sauce à faire et mettez-le à bien rôtir sur le gril. Ayez du bon vin clairet, le meilleur possible, dans lequel vous mettrez le pain à tremper, ainsi que du vinaigre en bonne quantité. Prenez vos épices, à savoir cannelle, gingembre, graine de paradis, clou de girofle, un peu de poivre, du macis, de la noix muscade, et un peu de sucre ; mélangez tout cela avec le pain et ajoutez un peu de sel."

Uit: Fait de cuisine van Maitre Chiquart, Savoie, 1420

Polen

NL heeft een politica die met één slogan in de peilingen 25 kamerzetels weet te scoren. Trots op Nederland. Meer niet. Een paar dagen vorsen in kranten leverde slechts één uitspraak op die verder reikte: de Polen moeten zo snel mogelijk de grens over. Niet omdat het land vol is of hun geloof krom, maar omdat 't Polen zijn èn loodgieter. Simpel, maar kennelijk is er behoefte aan een vijandbeeld.

Alès heeft een wat aftandse expositiehal waar dit weekeinde de veelbezochte Miam plaatsgrijpt. Een jaarlijkse beurs om gastronomie te promoten. Gewoon eten en drinken, alsof Fransen überhaupt nog wel eens aan iets anders denken. Dit jaar staat Pologne in de schijnwerpers. Compleet met folkloristische dansgroep plus accordeon en ingevlogen rode bietensoep, orgaanvlees van het kalf, gerstebier en baba met rum. Chefkok Krzeminski nodigt ons allervriendelijkst uit om alles te komen proeven en stuurt een violist langs de tafeltjes voor een toetje met mazurka.

Polen zijn in de Gard goede buren. Rond 1920 zijn er heel wat neergestreken om te werken in de kolenmijnen rond Alès en de meesten zijn gebleven. Op verzoek van Frankrijk zelf, want er moest geproduceerd worden en op de slagvelden van de Grande Guerre waren duizenden eigen mijnwerkers voorgoed achtergebleven. De vierde generatie Polen is inmiddels geheel opgegaan in de smeltkroes van de Midi, zoals dat ook in NL eeuwenlang gebeurde. Alleen in 't telefoonboek duiden namen als Sawicki of Walkowiak nog op roots ver achter de Oder-Neisse.

Ongetwijfeld wordt de gids binnenkort aangevuld met een lading Poolse loodgieters, die handig het gat opvullen dat hun Franse kollega's door laksigheid laten vallen. Net als Nederlanders nooit te beroerd om elders geld op te halen.

Polen hebben meegeholpen aan de bevrijding van Frankrijk en Nederland. De 1e Poolse Pantserdivisie van generaal Maczek (links boven in zijn commandotank) nam in Wereldoorlog 2 deel aan de strijd in Normandië na de geallieerde invasie op 6 juni 1944. Op 15 september waren het deze Poolse soldaten die de eerste plaatsen in Nederland hebben bevrijd: Axel, Hulst en Terneuzen in Zeeuws-Vlaanderen. Tijdens de opmars naar het noordoosten werd op 29 oktober Breda bevrijd, na zware gevechten maar zonder burgerslachtoffers. Een bevrijding die nog steeds op die dag gevierd wordt.

Precies op D-Day werd de 1e Poolse Parachutisten Brigade officieel ingelijfd bij het Britse leger. Te laat om zelf deel te nemen aan de landingen in Normandië. Onder bevel van generaal Sosabowski werden de para's wel ingezet tijdens de geallieerde landingen bij Arnhem in september '44.
Ruim 500 Poolse strijders vestigden zich na de oorlog in NL, de meesten in of rond Breda, omdat ze niet naar het inmiddels communistische vaderland konden terugkeren.

Tijd voor een nieuwe slogan: Nederland is trots op Polen!