Homokoppel

Misschien wel de meest besproken en beschreven homoseksuele relatie in Frankrijk begint op 24 september 1871. Op die dag vertrekt het 16-jarige wonderkind en dichter Arthur Rimbaud (rechts) uit zijn gehate geboortestad Charleville naar Parijs. Hij is uitgenodigd door zijn tien jaar oudere grote voorbeeld Paul Verlaine, die vijf jaar eerder opzien baarde met Chanson d’Automne. Nu nog een van de bekendste gedichten in de Franse taal. Een aantal regels werd zelfs gebruikt om de de Franse Maquis in 1944 te laten weten dat de invasie in Normandië op handen was.

Verlaine, als bohémien stevig alcoholist, is nog maar net getrouwd met Mathilde Mauté wanneer de jonge Rimbaud aanbelt. Die eerste ontmoeting krijgt grote gevolgen. De dichters worden verliefd op elkaar, Verlaine verlaat twee jaar later zijn vrouw en het homokoppel vertrekt naar België en Engeland. Ze werken er als leraar Frans, schrijven gedichten en offeren een fors deel van de opbrengst aan Bacchus. Beider drankzucht blijkt de opmaat voor een dramatisch einde van de heftige maar kortstondige relatie.

Begin juli 1873 probeert Verlaine in Brussel onder invloed van absint zijn minnaar te vermoorden. Arthur Rimbaud wordt door een kogel gewond aan de pols, meldt zich bij de politie en uit is de pret. De Franse pers stort zich wellustig op de affaire en het komt tot een proces. Hoewel Rimbaud even later zijn aanklacht intrekt, wordt Verlaine tot twee jaar veroordeeld, mede vanwege zijn seksuele geaardheid. Op 8 augustus, vandaag precies 138 jaar geleden, meldt Paul Verlaine zich onder grote belangstelling bij de gevangenispoort van het Belgische Mons.

Paul Verlaine (links) en Arthur Rimbaud naast hem
Schilderij van Henri Fantin-Latour 1872

* Trailer: het leven van Verlaine en Rimbaud is in 1995 door Agniesza Holland verfilmd in Total Eclipse

Groene fee

Kunstschilders, dichters, schrijvers en alcoholisten kunnen hun hart weer ophalen, want na 96 jaar mag ’t weer. Op 16 maart 1915, midden in de Grande Guerre, verbood de Franse regering de productie en verkoop van absint. De ongemeen sterke drank (tot wel 70%) op basis van anijs, absint-alsem, venkel en nog wat duistere kruiden had voor genoeg ellende gezorgd, dacht Parijs. Absint was op dat moment met 90% marktleider sterke drank. Een slordige 40 miljoen liter per jaar.
Massaal alcoholmisbruik zorgde eind 19e eeuw voor talloze, vaak gewelddadige en zelfs dodelijke familiedrama’s. Daarbij kreeg vooral het anijsdrankje de schuld. Het zou hallucinerend zijn en voor hersenbeschadiging zorgen, wat tot nu toe nooit afdoende wetenschappelijk is bewezen. Wel dat er destijds illegaal kopersulfaat aan werd toegevoegd, voor een mooiere kleur.

Henri-Louis Pernod maakte het eerste groene drankje in 1805. Hij had het recept gekocht van de Franse arts Pierre Ordinaire, die te paard zijn wondermiddelen in de Zwitserse Jura aan de man bracht. Het werd vooral populair onder kunstenaars, die het als Fée Verte een belangrijke bron van inspiratie noemden. Vincent van Gogh zou er zijn gele periode aan over houden en Ernest Hemingway moet For whom the bell tolls onder invloed geschreven hebben. Andere beroemdheden als Charles Baudelaire, Guy de Maupassant, Édouard Manet, Oscar Wilde en Paul Verlaine konden ook niet van de absint afblijven.

Na het verbod gingen de grote producenten over op de mildere anis (Pernod) en pastis (Ricard). Pas in 1988 mocht de oude methode weer gebruikt worden, echter zonder de beladen naam absint. Volgens origineel recept, maar met het etiket liqueur aux plantes d’absinthe. Wijzer geworden mag het nu weer gewoon absinthe heten.

Doe 't net als de kenners, volgens dit ruim 100 jaar oude ritueel met een suikerklontje. Misschien krijg je met een beetje geluk ook artistieke inspiratie. Wanneer je dan morgen wakker wordt met een knallende kater  plus vrolijk vers, briljant boek of nog druipend doek, heeft 't gewerkt.
Santé!

Meer absint op http://www.museeabsinthe.com/

Pastis

Absint was er eerst. Een gedistilleerd goedje dat je kunt drinken en met een beetje geluk krijg je artistieke inspiratie, net als Vincent van Gogh destijds. Wanneer je dus na de kater ergens een vrolijk vers, een briljante buste of een nog druipend doek aantreft, heeft 't gewerkt. Beroemde Franse kunstenaars die leefden op absint en toch mooie dingen bedachten waren Charles Baudelaire, Guy de Maupassant, Édouard Manet en Paul Verlaine. Zij noemden het La fée verte. De kans was echter minstens zo groot dat de fee je liet hallucineren of droeve daden verrichten.

Zoals zo'n honderd jaar geleden de Zwitserse aartsdrinker Jean Lanfray, die na het nuttigen van het 50% drankje op basis van anijs, absintalsem (een heftig plantje dat ook in vermouth wordt gestopt) en venkel zijn hele gezin uitmoordde. Onderzoekers vonden thujon in de drank, bij een slokje teveel goed voor verlammingen, spiertrekkingen, rusteloosheid, nierschade en in bepaalde gevallen de dood, zeiden ze. Het werd de directe aanleiding voor een verbod in de meeste Europese landen.Dus moest de familie Pernod op zoek naar een vervanger voor het groene anijsdrankje dat grootvader Henri-Louis begin 19e eeuw had gekocht van wonderdokter Ordinaire. Die trok ermee te paard door de Jura, links en rechts pijnen, duivels en nog erger bij de goedgelovige boerenbevolking verdrijvend. Grootvader startte in 1805 in Pontarlier een handeltje in het spul en werd er niet slechter van. De nazaten, nog steeds in de markt met alcoholische versnaperingen, bedachten snel een surrogaat, zorgden dat het ook groen was en noemden het heel slim anis. Concurrent Paul Ricard, zoon van een wijnhandelaar uit Marseille, deed het niet door distillatie maar mengde zijn geheime kruiden in alcohol en plakte er het etiket pastis op, provençaals voor mengsel. Zijn recept uit 1932 maakte hem tot wereldmarktleider.

Pastis drink je niet puur, maar aangelengd met water. Als resultaat krijg je een soort afwaswater met de smaak van afwasmiddel en met ongeveer dezelfde reinigende werking. Als je niet als buitenlander gezien wil worden, bestel dan in het zuiden een jaune (de kleur na gebruik van de waterkan) of een flai . Een klein glaasje heet een mominette, en in heel Frankrijk kun je volstaan met gewoon een ricard. Wil je heel erg bij de tijd zijn, vraag dan een EPO, afkorting voor een mauresque, een cocktail van water, pastis en amandelmelk.

Anno nu komt al het spul van alcoholreus Pernod-Ricard, een fusie uit 1975 met 130 miljoen liter pastis per jaar of 2 liter per Frans lijf. Onlangs is gebleken dat de kwalijke werking destijds werd veroorzaakt door kopersulfaat, toegevoegd om een mooi kleurtje te krijgen. Dat is er nu uit en La fée verte weer te koop.
Of je van kopersulfaat creatief wordt is niet bekend....