La toile

De zeergeleerde dames en heren van de Parijse Académie Française, opgericht in 1635, hebben het tegenwoordig niet makkelijk. Zij zijn ingehuurd om de Franse taal te beschermen, vooral tegen invloeden uit het Engels. Met de opkomst van internet, allerlei digitale speeltjes en de bijna dagelijkse stroom nieuwe kreten van jongens en meisjes uit marketing en reclame een welhaast ondoenlijke klus. Toegegeven, de ordinateur en baladeur voor computer en walkman hebben het gered, maar la toile voor het world wide web kom je maar hoogst zelden tegen. Zelfs het meest gezagsgetrouwe dagblad Le Figaro kopte dit weekend Les Français passent une heure par jour sur Internet.

Vijf jaar geleden had Marianne een forse achterstand in het gebruik van het world wide web. Dat kwam vooral omdat heel veel Fransen vele jaren vertrouwd waren met Minitel. Een systeem van het staatsbedrijf France Telecom, waarmee je met een eenvoudig apparaatje via de telefoonlijn een boel informatie op een schermpje thuis krijgt. Groot geworden door de sekslijnen, precies als de eerste jaren van internet, bleef Minitel lang een forse drempel voor het web.
Dat is nu snel aan het veranderen. Zoals Le Figaro meldt zit Frankrijk, zuigelingen en tandeloze grijsaards meegerekend, per dag een uur te surfen. Ruim 93% van de huishoudens kan nu beschikken over een breedband verbinding (een hoge score gezien het omvangrijke niet-stedelijk gebied), vorig jaar nog maar 84%. Ruim 77% van de internetters doet het elke dag, gemiddeld 26 uur per maand en driekwart heeft al eens spullen via het net gekocht

De nieuwste categorie is de mobinaute, die met de mobiele telefoon op internet actief is en hard groeit. Eén op de vier mobiele bellers heeft een verbinding met le toile, vooral mannetjes onder de 25 jaar. Sport, het weer en nieuws scoren het hoogst. In december 2007 keken 10,9 miljoen Fransen naar een filmpje op YouTube of DailyMotion, waar het aanbod toch grotendeels engelstalig is. De Académie Française maakt zich dus terecht zorgen.


Gelukkig zijn Franse sites zeker de moeite waard, dat bewijst de meest aangeklikte nieuwspagina 20minutes . Wat vormgeving betreft lijkt de Nederlandse variant nu.nl daarmee vergeleken van een droeve saaiheid.
Misschien het verschil tussen de bling-bling van Sarkozy en de vastgeroeste leegheid van Balkenende...

Spationaute

De enige Française die tot nu toe in de ruimte is geweest heeft spationaute op haar visitekaartje staan. De zoveelste Franse poging om niet voor een gangbare Engelstalige benaming te kiezen. Ongetwijfeld zijn weer vele uren door zeer- c.q. hooggeleerde figuren besteed om een geheel nieuw woord te bedenken om de wonderschone Franse taal te verrijken. Des te opmerkelijker is het dat Claudie Haigneré in vrijwel alle artikelen op internet gewoon astronaute of cosmonaute wordt genoemd. De Académie Française, die streng toeziet op de zuiverheid van de Franse taal, zal ongetwijfeld niet versagen elke Angelsaksische aanval te pareren met weer een nieuw francofoon bedenksel. Maar de straat zal uiteindelijk zegevieren, omdat taal nu eenmaal niet gemaakt wordt door 40 achtenswaardige bejaarden in een prestigieus instituut.

De eerste spationaute heette op 17 augustus 1996 nog Claudie André-Deshays toen ze met een Russische Soyuz-capsule de raketbasis Baikonur in Kazakstan verliet. Op weg voor een 16-daags geheel verzorgd verblijf in het ruimtestation Mir, samen met twee cosmonauten, zoals een vergelijkbare commissie in het Kremlin ooit de Sovjet-ruimtemannetjes had benoemd. Het was boven op 390 kilometer hoogte inschuiven toen ze arriveerde. Aan boord zweefden twee Russen en de Amerikaanse Shannon Lucid al ruim vijf maanden gewichtloos door het labyrint van buizen, kabels en andere obstakels. Claudie, neurologe en rheumatologe, deed tijdens haar missie proeven met het functioneren van het menselijk lichaam in gewichtloze toestand. Op 2 september woog ze weer normaal.

Na haar huwelijk met collega Jean-Pierre Haigneré was ze de eerste vrouw die in oktober 2001 het nieuwe International Space Station ISS bezocht, slechts enkele maanden nadat 'haar' Mir aan het einde van bijna 90.000 omlopen rond de aarde in de dampkring tot gloeiend stof verging. Ditmaal niet alleen als wetenschapper, maar ook als pilote van een Russische 'taxi' om ISS-bemanning te wisselen.

Claudie Haigneré koos daarna voor de politiek en was van juli 2002 tot maart 2004 onderminister voor onderzoek en nieuwe technologie, daarna tot mei 2005 voor europese zaken in het kabinet Raffarin.