4 juni 2010

Clovis

Fransen vinden Clodovech hun eerste echte koning. Sterker nog, ze roepen om 't hardst dat deze Frankische vechtjas grondlegger van dit land is. Ze zijn hem dan ook liefkozend Clovis gaan noemen, klinkt wat knuffeliger. Papa Childeric is generaal in dienst bij de Romeinen als de kleine wordt geboren. Die krijgt het krijgsgedoe dus met de paplepel ingegoten. Wanneer in 481 vader als stamhoofd in Doornik moet worden opgevolgd is hij als 16-jarige al verrekt handig in het splijten van schedels bij vijandige types.

De knaap heeft snel z'n handen vol aan het knokken met andere Frankische stammen. Handig in het gevecht is hij de meeste buren snel de baas. De rest schuift uit lijfsbehoud bij hem aan. Om een beetje in vorm te blijven begint hij daarna de meeste van zijn familieleden maar uit te roeien. Met als motto dat er maar één kapitein op een schip kan zijn. Tussendoor verslaat hij in 486 de Romeinen bij Soissons en begint een opmars richting Loire.

Zijn beste vriend in die tijd is bisschop Rémi, een serieus praktiserende katholiek. Later zou hem dat nog een heiligverklaring opleveren. Op een goeie dag, toevallig tijdens de Kerst in Reims, vraagt Rémi de heidense vorst of hij even wil bukken. Nietsvermoedend doet Clovis wat gevraagd wordt en voordat hij 't in de gaten heeft is ie gedoopt. Bij uitzondering wordt hij een keer niet pissig en ze blijven nog heel lang vrienden. Gevolg van deze anekdote is wel dat de paus hem nu steunt bij het verder opmarcheren. Overigens ook niet zonder eigenbelang, want Clovis hakt in 507 de Visigoten in de pan die het op Rome hebben voorzien.

Na al die overwinningen is Clovis de baas in heel Gallië, behalve in Septimanie (Languedoc). Hij ruimt de rest van de Frankische vorsten ook uit de weg, inclusief een paar jaloerse bloedverwanten. Als laatste valt de chef van de Ripuaren in Keulen, ditmaal met een sluw handigheidje. Hij ontketent namelijk een opstand aan de Rijn en de oude Kölner wordt door zijn eigen zoon vermoord. Het is 510 en er is weinig meer te doen. Zijn Frankenrijk is groter dan het huidige Frankrijk, van de Rijn tot de Pyreneeën inclusief het zuiden van Duitsland.
Inmiddels naar Parijs verhuisd komt een jaar later een einde aan het opwindende leven van Clovis I. Hij is begraven in de vergane kerk van de heilige apostelen, waar nu het Pantheon staat. Eigenlijk zijn alle grote Fransen dus bovenop hem gestapeld.

Labels: , , , ,

25 november 2009

De vreemdeling


Bijna 50 jaar na zijn dood staat plotseling schrijver-filosoof-journalist Albert Camus volop in de schijnwerpers. Niet omdat Frankrijk onder Sarkozy in de ban zou zijn van het absurdisme en pacifisme van de in Algerije geboren Nobelprijswinnaar (1957). Ook zijn tragische dood in 1960 door een auto-ongeluk op weg van Parijs naar zijn woonplaats Lourmarin in de Vaucluse, geeft geen aanleiding tot opzienbarende nieuwe feiten.

Nee, het is het opmerkelijke gedrag van Sarkozy zelf die Camus op de voorpagina's brengt. De hoofdbewoner van het Elysée staat niet echt bekend om zijn passie voor cultuur, behalve dan voor een zangeresje uit een rijke Italiaanse familie. Ooit pochtte hij zelfs nooit een boek te lezen. Vriend en vijand waren dan ook verrast toen hij, zonder enige uitleg, aankondigde de as van de schrijver over te willen brengen naar het Parijse Pantheon, het mausoleum voor de grote namen uit de Franse geschiedenis.

Omdat Camus anno 2009 beslist anti-Sarkozyist genoemd zou worden, wordt het besluit van de president belachelijk genoemd. Ook zoon Jean Camus vindt het een misverstand en is tegen. Anderen vinden het schandalig omdat Camus al bij zijn leven werd verketterd vanwege zijn passieve houding in het Algerijnse conflict. Met één oog naar het voorjaar doorzag de ultra-rechtse Jean-Marie Le Pen zijn aloude rivaal: "Dit is een electorale keuze".

Vier maanden voor de regionale verkiezingen, waarbij zijn partij volgens de peilingen waarschijnlijk een nederlaag zal lijden, omarmt Sarkozy de cultuur om zijn imago op te poetsen. De kennelijk toevallige keuze om dat te doen met een uit Algerije gevluchte pied noir, bovendien schrijver van 'De vreemdeling', brengt Camus plots tot leven. Midden in het debat over de ook in Frankrijk op de tocht staande nationale identiteit.

Labels: , , , ,

18 maart 2009

Verzet

Max was zijn naam in het verzet. Als Jean Moulin stond hij sinds 1899 in het geboorteregister van Béziers. Moest in 1918 nog opdraven als soldaat, maar miste net de laatste acties op het slagveld. Maar na een bestuurlijke carrière, het laatst als prefect in het departement Eure-et-Loir, kreeg hij toch nog zijn wereldoorlog. In november 1940 moest hij in opdracht van het met de Duitsers samenwerkende bewind in Vichy alle linkse burgemeesters ontslaan.

Jean Moulin weigert, wordt uit zijn ambt gezet en meldt zich in het zuiden bij het verzet. In september 1941 bereikt hij Londen en ontmoet er Charles de Gaulle. De generaal geeft hem opdracht het verzet te bundelen en als Max wordt hij op 1 januari 1942 per parachute afgezet in de heuvels van de Alpilles (Bouches-du-Rhône). Het lukt hem uiteindelijk in mei 1943 de vele autonome verzetsgroepen te bundelen in het Conseil National de la Résistance CNR. Eén van de eerste bijeenkomsten van de verzetsleiders vlakbij Lyon wordt hem noodlottig. De Duitse Gestapo heeft één van zijn collega's naar de geheime samenkomst gevolgd en de rest laat zich raden.

Na zeer gewelddadige ondervraging door de gevreesde Klaus Barbie in Lyon en latere martelingen in Parijs, wordt Jean Moulin op 8 juli op transport gesteld naar Duitsland. Overigens zonder enige informatie te hebben prijs gegeven. Wanneer zijn laatste trein in Frankfurt aankomt wordt hij dood aangetroffen. De legende wil dat hij al bij Metz zou zijn vermoord. Zijn resten zijn in 1964 bijgezet in het Parijse Pantheon, de laatste rustplaats van echt grote Fransen.

Memorial Jean Moulin in de Alpilles

Morgen, 19 maart 2009, kent Frankrijk weer massaal verzet. De vakbonden hebben miljoenen leden opgeroepen om de straat op te gaan. Tegen de regering, de crisis, de ontslagen, de hervormingen, de reorganisaties en de sluitingen. En natuurlijk om alle journaals te halen.

Het belooft een zonnige dag te worden.

Labels: , , , ,