Eerste Fransman

Fransen kunnen maar moeilijk los komen van het idee dat hun 551.500 vierkante kilometers het middelpunt van het heelal zijn. Zo wordt nog steeds fier gemeld dat de eerste ‘Fransman’ pakweg 350.000 jaar geleden leefde in de grot van Tautavel, een vlek in de buurt van Perpignan. In 1971 lag daar tussen een berg préhistorische beenderen een deel van een menselijke schedel, tot nu toe gewaarmerkt als het oudste menselijk bot dat in wijde omtrek is gevonden. Een officiële site van de Franse overheid schat het stukje overigens 100.000 jaar ouder, zodat het nog belangrijker lijkt.

De Man van Tautavel kon al praten (al zat daar geen woord Frans bij), liep als homo erectus, maar kende nog geen vuur. Hij liet zelf het leven tussen afgekloven botten van zijn rauw verslonden prooidieren.

Onderzoekers houden het voor zeer waarschijnlijk dat hij en zijn jagende grotgenoten ook kanibalen waren. Een splinter in het gevonden schedeldeel wijst op een gewelddadige dood, waarschijnlijk is het hoofd gespleten en leeggegeten. Zodat het niet ondenkbaar is dat de eerste Fransman wellicht door de eerste Française is opgepeuzeld.

Het zou echter nog honderden eeuwen duren voordat de bewoners van deze streken zich Fransen zouden noemen. Pas in 843 verschijnt het Latijnse woord Francia in de tekst van het Verdrag van Verdun. Het rijk van de Germaanse Franken werd toen gesplitst in het westelijke Francia Occidentalis (waaruit het huidige Frankrijk ontstond) en Francia Orientalis, bakermat voor het latere Duitse Heilige Roomse Rijk.
De kleinzonen van Charlemagne hebben het nooit meer met elkaar kunnen vinden, hoewel kanibalisme niet echt tot de gebruiken behoorde. Cultuur en taal groeiden echter snel uit elkaar en de veelal bloedige onmin tussen beide groepen duurde voort tot midden 20e eeuw.

Gelukkig gaat het de laatste tijd weer wat beter, hoewel Duitsers nog immer prat gaan op hun veel oudere Homo Heidelbergensis.

Il n'y a si fort qui ne trouve son maître...